Een onderzoek
naar vorm- en kleurkwaliteiten
in de beeldende kunst
een fontein in Chateau Chinon, in de Nièvre, Frankrijk,
met ludieke, kleurrijke figuren, koppen, handen in bewegende onderdelen,
ontstaan in een samenwerking tussen Niki de Saint-Phalle en Jean Tinguely.
De beeldende kunst, schilderkunst en beeldhouwkunst, laat zich
uitstekend beschrijven in: voorstellingen, stijlkenmerken, vormgebruik,
kleurgebruik, kompositie, ruimtelijkheid, en perspektief.
Al deze aspekten zijn zichtbaar, voor iedereen waarneembaar, en objectief
te benoemen.
In het kunstonderwijs hebben we in het werk van leerlingen kwaliteiten
kunnen vinden, die in verband konden worden gebracht met de
karakteristieken die aan planeten kunnen worden toegeschreven.
Vanaf begin jaren tachtig hebben we systematisch onderzoek gedaan
naar de relatie tussen de objectieve vorm- en kleurkwaliteiten in het
beeldend werk van leerlingen en de planeetaspekten.
Dit onderzoek hebben we uitgebreid naar het werk van beeldend
kunstenaars.
De resultaten van dit onderzoek zijn we nu aan het uitschrijven op deze
website.
Gaandeweg dit onderzoek kwamen we uitspraken tegen van kunstenaars,
filosofen en wetenschappers, die onze bevindingen onderstreepten.
Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci was het opgevallen, dat er schilders zijn, die in hun
werk te kleine koppen schilderen, omdat zij zelf te kleine koppen hebben.
De uiterlijke verschijning van zo'n schilder zag je dan terug in het
schilderwerk.
Leonardo da Vinci had daar een verklaring voor.
twee schetsen uit het "Trattato della Pittura" van Leonardo da Vinci
Hij zegt daarover, in zijn "Trattato della pittura", het volgende:
"De ziel van een mens heeft eens zijn lichaam opgebouwd, en als deze
mens dan zelf scheppend bezig gaat,
dan zie je in het werk van deze kunstenaar overeenkomsten met het
uiterlijk van de kunstenaar zelf."
Deze visie van Da Vinci en ook andere kunstenaars beschrijven we
meer uitgebreid in de Rubriek: Kunstenaars: Da Vinci, Picasso en Itten
Renaissance
De bovenstaande uitspraak van Leonardo da Vinci staat niet op zichzelf.
Het is gedaan in de tijd van de Renaissance, de tijd van het
Neo-Platonisme en de natuurfilosofie. In deze periode ontstond een
levendige belangstelling voor de Griekse Oudheid. De oude filosofische
werken werden vertaald in het Latijn en in het Italiaans.
Marsilio Ficino kreeg van Cosimo de Oude de opdracht om de werken
van Hermes Trismegistus te vertalen. In deze werken komt een
geschrift voor, de "Tabula smaragdina", dat gaat over het verband dat
zou bestaan tussen de mikrokosmos (= de mens) en de makrokosmos.
Hermes Trismegistus
Hermes Trismegistus was een inspiratie voor de westerse alchemie en
astrologie. Deze mythische figuur was bekend met de inzichten die de
Egyptenaren hadden over de kosmos.
Hij zou de onderstaande afbeelding gezien kunnen hebben in een tempel
in Dendera, in de westelijke kapel van Osiris.
Wat we hier zien is de godin Noet, als een hemelgewelf geplaatst over de
aarde heen, met daarop de Aard-god Geb, liggend in de houding van een
menselijk embryo, onder invloed van de stralende krachten uit de kosmos.
Hermes Trismegistus schrijft dan ook, vertaald in het Latijn:
"Quod est inferius, est sicut quod est superius.
Quod est superius, est sicut quod est inferius.
Ad perpetranda miracula rei unius."
"Wat beneden is, is zoals wat boven is.
Wat boven is, is zoals wat beneden is.
Om bewondering voor het ene op te wekken."
Daarmee doelend op de wederzijdse betrekking van hemel en aarde, van
kosmos en mens.
Paracelus
Paracelsus, een tijdgenoot van Leonardo da Vinci, heeft op basis van
dit werk van Hermes Trismegistus zijn eigen visie ontwikkeld op de mens
en op de geneeskunde.
"Dann ein Kindt / das empfangen wirt / das hat jetzt sein Himmel."
"Wie d'gross Himmel stehet / also Imprimirt er den Himmel in der Geburt."
(Want een kind dat ontvangen wordt, heeft nu zijn hemel.
Zoals de grote hemel staat, drukt hij zich in de hemel bij de geboorte uit)
In deze uitspraken van Paracelsus lezen we letterlijk dat elk mens tijdens
zijn geboorte een afdruk van de makrokosmos met zich meeneemt.
Vasari
Giorgio Vasari (1511 - 1574) was misschien de eerste geschiedschrijver
op het gebied van de kunsten. Hij gaf in 1550 zijn "Vite" (Levens) uit,
een verzameling van 175 levensbeschrijvingen van kunstenaars, in 1568
een nieuwe druk met maar liefst 250 levensbeschrijvingen.
Vasari sprak daarin openlijk over zijn opvattingen met betrekking tot de
inzichten die hierboven genoemd zijn. Zo begint hij de levensbeschrijving
van Leonardo da Vinci als volgt:
"Enorm zijn de gaven die men van de hemellichamen ziet neerdalen in de
lichamen der mensen, vaak op natuurlijke, soms op bovennatuurlijke wijze;
men kan zien hoe in één enkel lichaam een overvloed aan schoonheid,
gratie en talent bijeenkomt, zodat van een dergelijk man alle handelingen,
op welk gebied dan ook, zo goddelijk zijn dat hij andere mensen voorbij-
streeft en duidelijk laat zien waar het om gaat: om een gave Gods, niet
verworven door menselijke kunst. Dit zagen de mensen in Leonardo da
Vinci ....."
In dit voorbeeld zien we de vanzelfsprekendheid waarmee Vasari
de makrokosmische betrekkingen benoemt. Dat was in zijn tijd geen
vraag, meer een constatering.
Moderne visie op beeldende kunst
In 1980 bracht de BBC een tv-serie uit met de titel "De schok van het
nieuwe", het werd ook als boek uitgegeven. De schrijver Robert Hughes
behandelt daarin het begin van de 'moderne' kunst in de periode 1880
tot 1914. Kunstenaars zochten naar nieuwe vormen van expressie, naar
geestelijke waarden achter de visuele werkelijkheid.
Vincent van Gogh Sterrennacht 1889
Over de schilderijen van Vincent van Gogh zegt Robert Hughes het
volgende:
"..... Het makrokosmische weerspiegelt zich in het mikrokosmische, dat
zich op zijn beurt herhaalt in de bewegingen van de kwast."
De strekking van deze opmerking komt verrassend overeen met de uit-
spraken van Paracelsus en Leonardo da Vinci.
Robert Hughes doelde daarmee op de golvende lijnen in de cypressen, in
het landschap en het gebergte in de achtergrond. Deze golvende lijnen
komen ook voor op het zelfportret van Van Gogh uit 1889.
Vincent van Gogh zag de groeikrachten in de natuur, in alles om hem heen.
Je kunt zeggen dat Van Gogh helderziende waarnemingen had.
Onderzoek
In het onderzoek is gekeken naar de planeetaspekten op 5 niveau's:
Konceptie, planeetaspekten op het moment van de konceptie
Prenatale ontwikkeling, de planeetbewegingen tijdens de
zwangerschap.
Dit is een dynamisch ontwikkelingsbeeld, het verandert zich
doorlopend, en het staat in relatie tot de levensloop.
Geboorte, planeetaspekten tijdens de geboorte, met aandacht voor
het tijdstip, dat van invloed is op de plaats van de Ascendant,
de Midhemel, en de 12 Huizen.
Progressies, planeetaspekten volgend op de geboorte,
waarbij één dag staat voor 1 jaar,
dus bijv. de 15de dag na de geboorte = het 15de levensjaar.
Transits, aktuele standen van de planeten,
bijv. in de Solaar = de planeetstanden op een verjaardag.
Alle 5 niveau's hebben een eigen specifieke betekenis voor de mens.
Veelal gaat men alleen uit van het geboorteteken, men is een Ram, of
een Stier, e.a.
De geboortehoroskoop laat al veel meer zien. De Ascendant, Midhemel,
met alle planeten in de 12 huizen, dat maakt elke Ram of Stier weer
anders.
De onderlinge aspekten tussen de planeten geven nog meer verschillen.
Een geboortehoroskoop is het uitgangspunt, waarna, in de zgn.
Progressies, een mens zich verder ontwikkelt.
In de Rubriek: Astrologen, schrijven we over vier mogelijke horoskopen,
Conclusie
Uit het onderzoek is gebleken dat de opeenvolging van planeetaspekten
tijdens de prenatale ontwikkeling van een mens opnieuw zichtbaar naar
buiten treden in opeenvolgende periodes in de levensloop van die mens.
Wassily Kandinsky Compositie Geel Rood Blauw 1914
De "vormkrachten" (= planeten) van het zgn. "vormkrachtenlichaam"
(= etherlichaam), die het lichaam tijdens de prenatale ontwikkeling
hebben opgebouwd, treden weer naar buiten in het daaropvolgende
leven, en worden zichtbaar als een mens scheppend bezig gaat.
In de beeldende kunst komen deze "vormkrachten" tot uitdrukking in
vormen en kleuren, in stijlen en materialen.
Prenatale ontwikkelingen
De eerste vier voorbeelden, Picasso, Mondriaan, Kandinsky en Van Gogh,
geven een duidelijk inzicht in de gehanteerde methode van onderzoek.
Het geeft ook goed aan waar de accenten kunnen liggen, prenataal en/of
progressief, en hoe groot de verscheidenheid aan kwaliteiten daarin is.
Hieronder geven we een beknopt overzicht van de planeetaspekten in
de prenatale ontwikkeling van genoemde kunstenaars.
Bij Picasso was dat een doorlopende stijlontwikkeling. Dat zien we terug
in de vele, verschillende planeetaspekten tijdens de prenatale ontwikke-
ling.
Mondriaan werkte toe naar een abstraktie, waar hij 20 jaar aan vasthield.
Dat gegeven zien we in de Saturnus-aspekten in de tweede levenshelft.
Kandinsky maakte ook abstrakt werk, maar veel dynamischer. In de
prenatale ontwikkeling zien we ook Saturnus-aspekten als bij Mondriaan,
alleen nu in combinatie met een Mars-Uranus conjunctie.
Vincent van Gogh leefde in een spanningsveld dat zichtbaar wordt in de
manier van schilderen en in zijn kleurgebruik. In de prenatale ontwikke-
ling zien we heel veel Jupiter-aspekten, die tegengesteld zijn aan zijn
progressieve Saturnus-aspekten.
Zo is het werk van elke kunstenaar, die we hier zullen beschrijven, uniek
in zijn werkwijze en in zijn uitkomsten.
Tijdgeest
Interessant in dit opzicht is ook het fenomeen "tijdgeest". We hebben in
de loop van dit onderzoek inzicht gekregen in dit verschijnsel.
Goede voorbeelden daarvoor zijn:
Samenvatting en conclusies
Uiteindelijk komen we tot een samenvatting en conclusie waarin we op
basis van de gevonden kwaliteiten de verschillende planeetaspekten
kunnen karakteriseren, definiëren.
In de bovenste rij schilderijen zien we de kwaliteit van Uranus: felle, harde kleuren.
In de tweede rij wordt de kwaliteit van Saturnus zichtbaar: rechte en hoekige vormen.
De derde rij schilderijen geeft de kwaliteit van Neptunus weer: zachte kleuren
Deze uitkomsten worden uitgebreid beschreven in de Rubriek: Samenvatting en Conclusies,
en de daaropvolgende rubrieken: Uranus. Neptunus, Pluto, Saturnus, Jupiter, etc.
Uitgangspunten
Deze lijst van kunstenaars, stijlen en karakteristieken laten we volgen
door de uitgangspunten, waarmee het mogelijk is geworden om dit
onderwerp verder uit te werken, met o.a.:
- de gevonden karakteristieken in het werk van leerlingen.
- uitspraken en bevindingen van kunstenaars, Da Vinci, e.a.
- alchemistische visie van Paracelsus
- de filosofische en antroposofische zienswijze, Plato, Aristoteles, e.a.
- psychoanalytische gezichtspunten van Carl Gustav Jung
- het wetenschappelijk onderzoek, Michel Gauquelin.
- astro-wetenschappers als Reinhold Ebertin, Robert D. Doolaard
- de astrologische gezichtspunten.
- de visie van de paragnost Gijsbert van der Zeeuw
Toegevoegde onderwerpen
In een Post Scriptum beschrijven we de volgende onderwerpen:
- Jupiter-Uranus cyclus, samenhangend met de huidige revolutie
in de Arabische wereld
- Jupiter-Pluto cyclus, over politiek en macht
- de conjunctie tussen Zon-Mars-Uranus, met veel voorbeelden
- de conjunctie tussen Zon-Mars-Pluto, ook met veel voorbeelden
- planeten in Stier, en de betekenis daarvan voor de kunst
- maanknopen en zonsverduisteringen, heel interessant materiaal
- aardbevingen, een ongewone visie op dit geofysische gebeuren
- kernenergie, van ontdekking tot uitwerking, (wordt aan gewerkt)
Informatie
Bij eventuele vragen kunt u terecht bij de samensteller van deze site,
Astropeople
Omdat deze materie ook toepasbaar is op ieder mens, niet alleen te vinden
is in het leven van kunstenaars, is een tweede site opgezet,
met daarin de volgende onderwerpen en personen:
- Literatuur, Beat Generation, Allen Ginsberg, e.a.
- Muziek, Claude Debussy, Igor Strawinsky, e.a.
- Popmuziek, John Lennon, Jim Morrisson, e.a.
- Film, Theo van Gogh, Antonie Kamerling, e.a.
- Politiek, Jupiter-Pluto conjuncties, heel interessant
- Politiek, Gandhi, Mandela, Kennedy, e.a.
- Ontdekkingen, Galilei, Champollion, Klaproth, e.a.
- Originele types, Mathilde Willink, e.a.
Deze site is nog in ontwikkeling, niet alle genoemde onderwerpen zijn
uitgewerkt. Het materiaal ligt klaar, het vraagt alleen tijd om het uit te
werken.
De onderzoekgegevens blijven het eigendom van Eg Sneek İ 1982 / 9 februari 2010
| 
.jpg)
.jpg)
.jpg)
