vorm- en kleurkwaliteiten in de kunst
een fenomenologisch onderzoek naar het gebruik van vorm en kleur
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
        Translate this text with Google Toolbar             Traduisez ce text avec Google Toolbar
        Diesen Text übersetzen mit Google Toolbar  Traduci questo testo con Google Toolbar 
 
 
                              
 
                            .................... wordt op dit moment aan gewerkt .....................
 
              Lives of the Great 20th-Century Artists
                                 en de generatie 1880 - 1890
                               Picasso en tijdgenoten
 
 
De kunsthistoricus Edward Lucie-Smith heeft in het jaar 1999 een boek gepubliceerd "Lives of the Great 20th-Century Artists". Hij beschrijft daarin honderd biografieën van kunstenaars waarvan het overgrote deel, 79 van de 100, geboren is in de periode 1876 tot 1913.
 
In zijn keuze van kunstenaars liet hij zich leiden door kunsthistorische argumenten. Edward Lucie-Smith was zich daarbij niet bewust van de makrokosmische betekenis van deze keuze.
 
In het tijdsbestek 1876 tot 1913 onderging de beeldende kunst de meest ingrijpende verandering ooit, van realisme tot impressionisme tot neo-impressionisme, de Nabis, symbolisme, expressionisme, kubisme, orfisme, tot het ontstaan van de abstrakte kunst rond 1910-1913.
 
In deze tijd waren er bijzondere makrokosmische aspekten, waarvan de conjunctie tussen Neptunus en Pluto het meest bijzonder was.
 
Dit gegeven schrijven we verder uit in:
 
 - enkele citaten uit de inleiding op de  "Lives" van Edward Lucie-Smith
 - met enkele kanttekeningen bij die citaten
 - de esthetica van de 20ste eeuw
 - een esthetica voor de 21ste eeuw
 - we leggen een relatie met makrokosmische elementen
 - gevolgd door de lijst van kunstenaars van Edward Lucie-Smith
 - ontwikkeling in een stroomversnelling
 - generatie van 1881, 1882 en 1883, pointillisme >>>>>>>>>>>> kubisten
 - generatie van 1886, Pont Aven, de Nabis  >>>>>>>>>>>>>>>>  dadaïsten
 - generatie rond 1892, tijd van het symbolisme  >>>>>>>>>>>>  surrealisten
 - generatie rond 1905, het Fauvisme  >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>  1ste generatie abstract expressionisten
 - generatie rond 1912, ontstaan van de abstrakte kunst  >>>>>  2de generatie abstract expressionisten
 - generatie rond 1930, surrealisme >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> conceptuele kunstenaars
 - generatie rond 1945, het abstrakt expressionisme >>>>>>>>> nieuw wilden
 
 
Lives of the Great 20th-Century Artists
 
Inleiding
 
citaat 1
 
"We leven in een tijdperk waarin het publiek grote belangstelling heeft voor creatieve persoonlijkheden. Dat is misschien wel de belangrijkste reden voor het ontstaan van dit boek, dat ietwat brutaal is gemodelleerd naar de grote klassieker over de geschiedenis van de renaissancekunst 'De levens van de kunstenaars' van Giorgio Vasari, ook nu nog een onmisbaar naslagwerk voor alle kunsthistorici die zich met de Renaissance bezighouden, in ieder geval voor het opdoen van basisinformatie op biografisch gebied. 'De levens van kunstenaars' werd in 1550 gepubliceerd en was het eerste boek in een lange traditie van biografische verzamelwerken over kunstenaars. Er is bepaald moed voor nodig om te proberen Vasari's spitsvondige, levendige stijl en zijn talent voor het vertellen van anekdotes te evenaren. Bovendien is onze kijk op de beeldende kunst en de aard van de menselijke persoonlijkheid sinds de zestiende eeuw radicaal veranderd."
 
citaat 2
 
"Vasari baseerde zijn boek op het idee dat kunst geperfectioneerd kan worden, dat elke volgende generatie kunstenaars kan voortbouwen op datgene wat de vorige generatie heeft weten te  bereiken. Voor Vasari bestond echte kunst uit het toegewijd nabootsen van de natuur, maar die nabootsing moest corresponderen met een ideale vorm die in de geest van de kunstenaar al bestond."
 
citaat 3
 
"Deze opvattingen gaven zijn levensbeschrijvingen een logische vorm en structuur, die moeilijk kunnen worden ontdekt in de conflicterende ismes die kenmerkend zijn voor de geschiedenis van de modernistische en postmodernistische kunststromingen."
 
citaat 4
 
"Tot voor kort was de twintigste-eeuwse visie op het artistieke scheppingsproces dat iedere werkelijk oorspronkelijke kunstenaar van voren af aan moest beginnen en voor zover mogelijk een volledig oorspronkelijke artistieke taal moest scheppen die geen verband hield met datgene wat eraan voorafgegaan was. Pas met de opkomst van het postmodernisme in de jaren zeventig begon die opvatting te veranderen."
 
citaat 5
 
"Wanneer we terugkijken naar de Renaissance realiseren we ons niet alleen hoezeer onze kijk op kunst veranderd is maar ook hoe fundamenteel onze kijk op de mens veranderd is. Voor Vasari had een volwassene een betrekkelijk vast 'karakter' dat met saillante anekdotes kon worden geïllustreerd."
 
citaat 6
 
"Schrijven in een post-Freudiaans tijdperk, waarin we menen dat iemands persoonlijkheid in wezen het hele leven lang kan veranderen, betekent dat men andere manieren moet vinden om net zo bondig en levendig als Vasari te zijn. Maar die onderneming is onder andere de moeite waard omdat de persoonlijkheid van de kunstenaar tegenwoordig een centrale plaats innneemt in de manier waarop we de twintigste-eeuwse kunst beoordelen."
 
citaat 7
 
"Aan de ene kant hebben we het gevoel dat een kunstwerk bewonderd moet worden als iets dat op zichzelf staat, los van de omstandigheden waarin het tot stand is gekomen."
 
citaat 8
 
"Aan de andere kant is er een groeiende tendens om moderne kunstwerken te zien als het verlengstuk van de persoonlijkheid die ze heeft gecreëerd, maar ook om die persoonlijkheid te zien als het dominante element waaraan alle fysieke objecten ondergeschikt blijven."
 
citaat 9
 
"De vroegmodernistische critici waren geneigd betekenis te hechten aan de vorm, alsof het hier een vaststaand, platonisch gegeven betreft, en de persoonlijkheid van de kunstenaar te negeren."
 
citaat 10
 
"Het postmodernisme herinnert ons eraan dat de persoonlijkheid van de kunstenaar, net als de kunstwerken zelf, zich het duidelijkst aftekent in contextuele termen, dat wil zeggen: wanneer we alle omringende factoren - sociale, politieke, seksuele, etc. - in aanmerking nemen."
 
citaat 11
 
"Twintigste-eeuwse kunst kan los van de context niet volledig begrepen worden. Dit boek laat zien dat het leven van de kunstenaar een van de belangrijkste sleutels, zo niet de belangrijkste sleutel tot zijn werk is."
 
 
Enkele opmerkingen over bovenstaande citaten
 
In het citaat 6 lezen we dat Edward Lucie-Smith zijn visie verbindt met de inzichten van Sigmund Freud.
We zien dat ook terug in citaat 10, waarin één van de omringende factoren het 'seksuele' betreft, dus duidelijk op Freud georiënteerd. In onze visie gaan we een stap verder, en komen dan uit bij de psychoanalyticus Carl Gustav Jung, die met betrekking tot de kunsten heel veel interessante gezichtspunten heeft uitgewerkt, om er een paar te noemen: het collectief onbewuste, de archetypen, zijn Psychologische Typen.
 
In het citaat 2 staat dat "kunst geperfectioneerd kan worden" en dat "volgende generaties kunstenaars daarop voort kunnen bouwen".
In het citaat 4 lezen we dat "de kunstenaar van voor af aan moest beginnen" om te komen tot  "een eigen oorspronkelijke artistieke taal". Deze citaten geven aan dat er altijd sprake moet zijn van een vóóruitgang, zoals we bijvoorbeeld zien bij Mondriaan. Voorbeelden als die van Malewitch, waarin na een periode van abstraktie weer figuratief geschilderd gaat worden, zien kunsthistorici als een terugval.
In ons onderzoek komt dat toch anders naar voren, de kunstenaar kiest voor een andere weergave binnen zijn kunstvorm. We kunnen dat verduidelijken aan de makrokosmische fenomenen.
 
In het citaat 8 is er sprake van "moderne kunstwerken als verlengstuk van de persoonlijkheid van de kunstenaar" waarna in het citaat 11 de meest belangrijke opmerking van Edward Lucie-Smith wordt geplaatst, waarin hij zegt "dat het leven van de kunstenaar de belangrijkste sleutel tot het werk is".
 
Dit laatste onderschrijven wij volledig, met inbegrip van het verband dat bestaat tussen mikrokosmos en makrokosmos, waarbij de individuele makrokosmische aspekten terug te vinden zijn in het beeldende werk van iedere kunstenaar.
 
Deze website getuigt van deze opvatting, in de vele voorbeelden, te beginnen met de artistiek ontwikkeling binnen het werk van Picasso, gevolgd door zo'n 40 andere kunstenaars. Het zijn de eerste, meest sprekende voorbeelden uit een reeks van wel duizend kunstenaars, waaruit we gaandeweg nieuwe bijdragen aan deze website zullen toevoegen. 
 
 
 
De Esthetica van de 20ste eeuw, voor de 21ste eeuw
 
In de Esthetica heeft men inmiddels een aantal benaderingswijzen ontwikkeld, waarbij een zestal gezichtspunten een rol spelen:
 
1 Het mimetische standpunt, de relatie kunstwerk-fysieke werkelijkheid
2 Het expressivistische standpunt, de relatie kunstenaar-kunstwerk
3 Het formalistische standpunt, de beschouwing van het kunstwerk zelf
4 Het impressivistische standpunt, kunstwerk-kunstbeschouwer
5 Het kunsthistorisch perspectief, de ontwikkeling van de kunst
6 De verhouding kunstwerk en sociaal-historische context
 
Wij plaatsen daar nu, anno 2012, een zevende gezichtspunt bij:
 
7 Het makrokosmische perspectief, het verband tussen kunstenaar/kunstwerk en de makrokosmische aspekten.
 
 
Een makrokosmische visie op de beeldende kunst
 
Ons onderzoek levert voor het 7de gezichtspunt materiaal aan, waarmee kunstwerken, kunststijlperioden, kunstenaars vanuit een geheel ander perspectief beschreven kunnen worden. Dit materiaal is inmiddels zo uitgebreid, we spreken over een duizendtal beeldende kunstenaars, aangevuld met duizenden andere voorbeelden van personen in andere kunstdisciplines als muziek, dans en ook andere beroepsgroepen.
 
Ons onderzoek is op verschillende plaatsen op deze site al beschreven, met als belangrijke onderwerpen:
 
kunststromingen:
 
 
 
kunstenaars:
 
 
kunstwerken:
 
 
 
 
"De kunstenaars van de 20ste eeuw"
     een lijst samengesteld door Edward Lucie-Smith
 
In de onderstaande lijst zien we naast elkaar genoemd:
 
 - de opeenvolgende jaren
 - met de planeten, als ze in het teken Stier staan,
     het teken Stier heeft een speciale betekenis voor de beeldende kunst,
     maar daarnaast doen de andere tekens er ook toe,
     in de meeste gevallen gaat het om samenstanden van planeten, dat
     wordt in onderstaande tekst duidelijk, 
 - de 100 kunstenaars, door Edward Lucie-Smith besproken in zijn boek,
 - en toegevoegd enkele stromingen in de beeldende kunst.
 
Edward Lucie-Smith maakte zijn keuze van kunstenaars zonder enige kennis van de makrokosmische aspekten. Door deze aspekten ernaast te zetten, zien we de meeste van de besproken kunstenaars aanwezig in de periode dat Neptunus en Pluto conjunct liepen.
Dit aspekt begint in 1874, wanneer Neptunus het teken Stier inloopt. De conjunctie wordt exakt in het jaar 1892 in het teken Tweeling, en loopt daarna verder af, als een uitgaande conjunctie, tot in de eerste jaren van de 20ste eeuw.
 
Naast de conjunctie tussen Neptunus en Pluto zijn er voortdurend conjuncties met andere planeten, Zon, Venus, Mars, Jupiter, Saturnus.
 
In de rubriek over het Symbolisme hebben we de conjunctie tussen Neptunus en Pluto uitgebreid beschreven.
We zagen daar reeds hoe de verbeelding (= Neptunus) aan de macht (= Pluto) kwam in een stroming, waarin voorstellingen verbeeldingen werden, waarin afbeelding overging in verbeelding.
 
De generatie schilders die nu in deze periode geboren wordt, heeft deze 'verbeelding' in hun denkbeeldige 'rugzak'. Deze schilders hebben dat gegeven als een 'vermogen', als een aangeboren talent, de Fransen noemen dat talent een "don", het is ze "gegeven".
 
Hieronder volgt nu deze lijst. We zien de concentratie van kunstenaars in de genoemde periode. Het zijn de kunstenaars die Edward Lucie-Smith beschreven heeft in zijn boek. Daar zijn nog wel andere kunstenaars bij te plaatsen.
 
 
                                   
                                  
 
 
In bovenstaande tabel staan planeten genoemd, alleen voor het moment dat ze in het teken Stier staan én in conjunctie staan met de Zon. Dat verklaart dat Venus en Mars slechts enkele keren voorkomen. Deze twee planeten lopen wel wat vaker door het teken Stier. Wordt Venus cursief geschreven dan betreft het een retrograde Venus, dan loopt Venus vóór de Zon langs.
 
Verder kunnen we nog opmerken dat de jaren 1881 en 1882 op te vatten zijn als een soort spil, met als grootste gangmaker Picasso. In deze jaren staan maar liefst 5 planeten conjunct met elkaar.
 
Verder is het jaar 1892 ook niet onbelangrijk, Neptunus en Pluto staan exakt conjunct met elkaar, in het teken Tweeling.
 
 
Ontwikkeling in een stroomversnelling
 
Onze bevindingen laten zien dat een generatie, geboren in een periode met een bepaalde stijlperiode, zich daarna steeds verder ontwikkeld in een richting die mogelijkheden schept voor nieuwe uitingsvormen.
 
Wat je ziet is een soort "stapeling", waarin de ene stijl de volgende stijl 'genereert'.
Zo wordt de generatie van 1874-1889 geboren in een tijd waarin de kunst al aardig "op zijn kop" staat (impressionisme), als deze generatie zelf aan de slag gaat, wordt de kunst nog meer "op zijn kop" gezet in stromingen als fauvisme, Die Brücke, kubisme, orfisme, dadaïsme, en dit allemaal in de jaren 1905-1916. De generatie die dan geboren wordt maakt alles definitief anders in het Abstrakt-Expressionisme.
We gaan dit verder uitwerken in onderstaande teksten.
 
 
stijlperiodes/generaties
 
 
      1874-1889
   impressionisme     
generatie schilders >>>>>> Fauvisme
Matisse, De Vlaminck                 1905
                                                 expressionisme
 
      1881-1883
neo-impressionisme      
 generatie schilders  >>>>>>>>>>>  kubisme  
Picasso, Léger, Braque                      ontstaan abstrakte kunst
      1881-1883                                        1910-1914
Saturnus in Stier                                Saturnus opnieuw in Stier
 
           1886
Pont Aven / Les Nabis   
generatie kunstenaars  >>>>>>>>>>>>>>>> dadaïsme
  Hugo Ball, Jean Arp                                        5 februari 1916
Jupiter conjunct Uranus                                   Zon conjunct Uranus!
                                                                          Cabaret Voltaire
 
 
       1890-1900   
       Symbolisme              
   generatie schilders >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>  surrealisme
  Max Ernst, Juan Miró                                                         1924-1940
Neptunus conjunct Pluto                                            Neptunus = droominhouden
                                                                                             psycho-analyse
 
 
                                          1903-1905
                                           Fauvisme
                                        eerste generatie  >>>>>>>>>>>>>>>>>   abstrakt-expressionisme
                                 abstrakt-expressionisten                                           1940-1950
                              Marc Rothko, Willem de Kooning                                Saturnus in Stier
                                                                                                                    Uranus in Stier
 
                                                              1910-1914
                                                                kubisme
                                                  ontstaan abstrakte kunst 
                                                          tweede generatie >>>>>>>>>>  abstrakt-expressionisme
                                                  abstrakt-expressionisten                              COBRA
                                                            Jackson Pollock                               1945-1955
                                                            Saturnus in Stier                      
 
 
                                                                                           1924-1940
                                                                                   tijd van het surrealisme
                                                                                            generatie >>>>>>>>>>>>> Conceptual Art
                                                                                      conceptual artists
                                                                           Joseph Beuys, Marinus Boezem
 
 
                                                                                                                    1945-1955
                                                                                                 tijd van het abstract-expressionisme
                                                                                                                 generatie >>>>>>>>> Nieuwe Wilden
                                                                                                               "Nieuwe Wilden"
                                                                                                      Anselm Kiefer, Sandro Chia
 
 
 
 
 
               ..........hier wordt nog aan gewerkt ..............
 
 
 
De generatie van 1870 tot 1880
 
De fauvisten en de schilders van Die Brücke, de tijd van het impressionisme in de schilderkunst.
 
De schilders die geboren zijn in de eerste jaren van het impressionisme, zijn de schilders die in de jaren rond 1905 furore maken met een expressionistische schilderwijze, dat we kennen als het Fauvisme en Die Brücke.
Wat in de begindagen van het impressionisme werd gezien als vrije manier van schilderen, krijgt zijn vervolg in de losse schilderwijze van de vroege expressionisten.
In onderstaand schema zien we als de belangrijkste expressionisten: Henri Matisse (1869), Maurice de Vlaminck (1876), en Ernst Ludwig Kirchner (1880).
 
De generatie van 1881, 1882 en 1883
 
De kubisten, en de tijd van het neo-impressionisme.
 
In het onderstaand overzicht zien we de kunstenaars die geboren zijn in de periode 1872-1888, waarin het impressionisme als stijlperiode optrad. Wat daarin opvalt is dat in het jaar 1881-1882-1883 kunstenaars geboren worden die later het kubisme zullen ontwikkelen. Picasso en Braque vormen daarin een duo, die als gangmakers de nieuwe ontwikkeling hebben vormgegeven.
 
Nu is het opmerkelijk dat in dit tijdsbestek Saturnus in Stier liep. En het is heel wonderlijk dat de belangrijkste kubisten, geboren met Saturnus in Stier, later, in 1910-1914, als Saturnus opnieuw door Stier loopt, het kubisme en de eerste abstrakties doorvoeren.
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------
 
Dit fenomeen van het teken Stier hebben we meer uitgebreid beschreven in een rubriek, waarin ook andere planeten van betekenis zijn voor het teken Stier.
 
 
 
De generatie van 1886
 
De dadaïsten, en de tijd van de School van Pont Aven, en "Les Nabis".
 
In het jaar 1886 ging Gauguin naar het plaatsje Pont Aven in Bretagne. Hier verzamelde zich een groep kunstenaars om hem heen, met o.a Émil Bernard en Paul Sérusier. Zij stichtten de School van Pont Aven.
 
In 1888 ontstond het schilderij 'De Talisman' van Paul Sérusier, waarin hij op aanwijzingen van Gauguin een landschap schilderde in felle, ongebroken kleuren. Dit schilderij werd een voorbeeld voor een groep schilders die zich "Les Nabis" gingen noemen, de "Profeten".
 
Gauguin schilderde in het jaar 1888 het "Visioen na de preek", waarin we links op de voorgrond een groep kerkgangers zien die een visioen hebben van het "gevecht tussen Jacob en de Engel" dat rechtsboven  is afgebeeld. De voorstellingen worden gescheiden door een diagonaal in de vorm van een stam van een boom. Het schilderij is geschilderd in felle ongebroken kleuren.
 
 
                              
 
 
Nu is het wonderlijke, dat in het jaar 1886 er een conjunctie is tussen Jupiter en Uranus. Deze conjunctie heeft altijd te maken met vernieuwing, ook in de kunsten.
 
In het jaar 1886 werden een aantal kunstenaars geboren die later de gangmakers bleken te zijn van de DADA-beweging, in 1916, in Zürich. Deze kunstenaars hebben allemaal aspekten met Uranus.
 
 
 
 
 
 
 
 
...................wordt nog verder uitgewerkt en aangevuld.........................
 
 
 
 
Reacties
Lijst met albums
Beeldhouwers

Stijlen, vormen en materialen

Schilders

Stijlen, vormen en kleuren, materialen

Categorieën
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl