vorm- en kleurkwaliteiten in de kunst
een fenomenologisch onderzoek naar het gebruik van vorm en kleur
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties

 

            

 

Rudolf Wittkower geeft in zijn boek "Born under Saturn" blijk van enige kennis op het gebied van temperamentleer en planetentypologie. Het boek is een bron van anekdotische verhalen over het kunstenaarschap in de tijd van de Renaissance tot aan de Franse Revolutie.

In 1933 emigreerden Rudolf en Margot Wittkower naar Engeland. Rudolf Wittkower ging werken in de bibliotheek van Aby Warburg. Warburg was een lid van de Hamburgse bankiersfamilie. Zijn boekenverzameling van wel 120.000 boeken werd in 1934 overgebracht naar Londen. Warburg was geïnteresseerd in alles wat met de visuele cultuur te maken had, van Renaissance kunst tot de moderne stripverhalen. In deze verzameling bevonden zich ook boekwerken over filosofische onderwerpen waaronder astrologie. Hierin lag misschien de basis voor het boek "Born under Saturn".

 

Kunsthistorici

In de contacten met kunsthistorici blijkt dat zij nauwelijks of geen kennis hebben van makrokosmische verbanden. Onderzoek daarnaar bestaat helemaal niet. In de tijd van de Renaissance stond men in het algemeen open voor deze vorm van kennis. Zo vertaalde Marsilio Ficino, in opdracht van Cosimo de Oude, de werken van Hermes Trismegistus, waaronder het bekende geschrift "tabula smaragdina", dat handelt over het verband tussen mikrokosmos en makrokosmos.

Johannes Kepler, de astronoom, kennen we vooral door de 3 Wetten van Kepler, over hemelmechanica, de omloopwetmatigheden van de planeten. Wat we minder weten is dat Kepler ook astroloog was. Hij adviseerde o.a. de krijgsheer Wallenstein.

Paracelsus kende eveneens het verband tussen mikrokosmos en makrokosmos. Hij baseerde zijn filosofie en zijn geneeskunde op deze kennis.

Het is mij al een paar keer overkomen in gesprekken over dit onderwerp dat kunsthistorici mij wijzen op het boek van Wittkower. Zij noemen het een "klassieker onder de boeken over deze zaken". De boekbespreking hiervan op het internet gaf al aan, dat het in dit boek gaat over een heel algemene kennis van temperamenten en planetentypen. "....de handwerksman is geboren onder Mercurius en de grote kunstenaar onder Saturnus..."

Wat we bij egyptologen zien, nl. dat zij zich bezighouden met hieroglyfische tekstverklaring zonder enige geesteswetenschappelijk kennis van de Egyptische cultuur. Zo zien we dat ook bij de huidige kunsthistorici, die Wittkower aanbevelen om te gaan lezen, zonder echt enige kennis op dit gebied te hebben. Ik moet de eerste kunsthistoricus nog tegenkomen die openlijk aangeeft dat hij uitgaat van een verband tussen mikrokosmos en makrokosmos, en dat ook opneemt in zijn kunsthistorische theorievorming.

 

De "Victory als algoritme" in het Haags Gemeentemuseum

In 2013 werd een interessante prijsvraag uitgeschreven waarin programmeurs werd gevraagd om de "achterliggende algoritmische code" te ontwerpen waarmee de Victory Boogie Woogie van Mondriaan zo goed mogelijk kon worden nagebootst. Het gaf meer dan 25 inzendingen, welke werden beoordeeld door een jury, en waaruit een winnaar werd aangewezen.

In een korte briefwisseling met de hoofd conservator  Moderne Kunst van het Haags Gemeentemuseum, de heer Hans Janssen, maakte ik hem erop attent, dat het even interessant is om te weten dat er ook zoiets bestaat als "de achterliggende kosmobiologische code" van de Victory Boogie Woogie. Mondriaan heeft nl. heel duidelijke makrokosmische elementen in zijn werken. En dat wordt op deze site uitgewerkt. Dat zoiets zou kunnen bestaan, werd door Hans Janssen niet echt onderkend. Hij kwam daarop zelf met de aanbeveling om Wittkower maar eens te gaan lezen, "de klassieker onder de boeken over deze zaken".

" 'n Klassieker" is het zeker, want het gaat nog uit van de verouderde opvatting dat er 7 planeten zijn, waarmee veel zo niet alles werd ingedeeld: 7 kleuren, 7 deugden, 7 ondeugden, 7 treden op de maatschappelijke ladder, enz. Hoofdstuk 5, Genius, Madness and Melancholy in het boek "Born under Saturn" geeft daar blijk van. Terwijl iedereen toch wel weet, dat we inmiddels spreken over 10 planeten.

"over deze zaken", algemener kun je het niet aangeven. Wittkower spreekt over een wel heel algemene onderverdeling, in handwerkslieden (Mercurius) en kunstenaars (Saturnus).

"deze zaken" zijn veel gekompliceerder dan Wittkower ons doet geloven . "Deze zaken" gaan over 10 planeten, in de prenatale ontwikkeling, bij de geboorte, in de progressies en in de transits, bij ieder mens, bij kunstenaars in het bijzonder. Het wordt bij kunstenaars ook nog eens zichtbaar in hun beeldende werken, heel objectief, waarneembaar, waarover geen misverstand kan ontstaan.

Enfin, na het opnieuw horen noemen van dit boek van Wittkower, hebben we het ter hand genomen. Ik moet toegeven, het is een interessant boek, met veel gedocumenteerde anekdotische verhalen over kunstenaars in de Renaissance tot aan de Franse Revolutie. Enkele kunstenaars daaruit willen we hieronder verder bespreken:

- Rosso Fiorentino

- Caravaggio

- Francesco Borromini

- Giuseppe Arcimboldo

 

 

 

 

..... wordt verder uitgewerkt........

 

 

 

 

Reacties
Lijst met albums
Beeldhouwers

Stijlen, vormen en materialen

Schilders

Stijlen, vormen en kleuren, materialen

Categorieën
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl