vorm- en kleurkwaliteiten in de kunst
een fenomenologisch onderzoek naar het gebruik van vorm en kleur
Saturnus
 
 
  
         Georges Braque                        Piet Mondriaan                         Pablo Picasso
 
 
Saturnus
 
De kwaliteiten van Saturnus die we in de loop van ons onderzoek zijn tegengekomen gaan we op deze pagina bijeen brengen. In de teksten wordt een link opgenomen zodat het genoemde voorbeeld heel gemakkelijk is op te zoeken.
 
We bespreken achtereenvolgens:
 
 - de tegenstelling tussen Saturnus en Jupiter
 - Zon conjunct Saturnus en de kleur blauw
 - Zon conjunct Saturnus en de vorm
 - Saturnus en de glas-in-lood techniek
 - Venus conjunct Saturnus en de rechthoekige vorm
 - Saturnus en de grafische technieken
 - Zon conjunct Mars conjunct Saturnus 
 - Saturnus en het ontstaan van abstractie
 
Naast karakteristieken in de beeldende kunsten, heeft Saturnus ook nog andere kwaliteiten en betekenissen. We beschrijven hieronder, aan de hand van concrete voorbeelden, nog de volgende fenomenen:
 
 - Zon uitgaande conjunctie met Saturnus
 -
 
 
 
 
De tegenstelling tussen Saturnus en Jupiter
 
Kwaliteiten die worden toegeschreven aan Saturnus worden extra duidelijk als ze naast de kwaliteiten van Jupiter worden geplaatst.
We zien dan de volgende vergelijking:
 
 
                                       Jupiter   Saturnus
 
 
                  
             Picasso               Naakt                1906                     De Blinde Gitarist         1903
 
 
                                           in de schilderkunst
 
                                 warme kleuren    koele kleuren
                                      oranje-geel     blauw
                      Picasso's roze periode    Picasso's blauwe periode
           het geel bij Vincent van Gogh   en het blauw van Van Gogh
 
                            in de beeldhouwkunst en in de archituur
 
                            plastische vormen    geometrische vormen
                                          organisch    wiskundig, geometrisch
                                   ronde vormen    hoekige vormen
 
                                als persoonlijkheidskenmerken
 
                                            optimist     pessimist
                                           is joviaal     melancholisch
doet zich aan 't leven tegoed, is gul    is zuinig, leeft sober, beheerst zich
                                 leeft zorgeloos     verzekert zich
                        denkt in overzichten     komt tot de kern, het wezenlijke
 
 
 
 
 
 
Zon conjunt Saturnus en de kleur blauw
 
In de vele voorbeelden van werk van beeldende kunstenaars hebben we overeenkomsten kunnen vinden in het gebruik van kleur en vorm in samenhang met planeetaspekten.
Onderstaande schilderijen in blauw zijn allemaal ontstaan bij een Zon conjunct Saturnus.
 
Het zijn werken van
 - Vincent van Gogh, 1890, Kerk in Auvers-sur-Oise
 - Paul Cézanne, 1896, Het meer van Annecy
 - Pablo Picasso, 1904, Celestina
 - Edgar Fernhout, 1959, Mistig bos
 - Marc Chagall, 1959-1962, Bathsheba
 - Marc Chagall, 1959-1968, Zelfportret
 
 
    
  Vincent van Gogh         Paul Cézanne                              Pablo Picasso                    Edgar Fernhout
 
    
  Marc Chagall                                              Marc Chagall, zelfportret
 
 
 
 
 
Zon conjunct Saturnus en de vorm
 
Zon conjunct Saturnus zijn we ook een aantal keren tegengekomen bij kunstenaars in de toepassing van de glas-in-lood techniek, waarin de voorstelling moet worden opgedeeld in vlakken.
 
Chagall heeft al een heel leven achter zich, waarin zijn creativiteit te zien was in schilderijen, in tekeningen, in lithografieën, in boekillustraties, in keramiek.
In de jaren 1959, 1960, e.v. gaat hij bezig met het ontwerpen van glas-in-lood ramen voor de kathedraal in Metz en voor een synagoge in Jerusalem. Chagall heeft dan een Zon conjunct Saturnus in zijn prenatale ontwikkeling.
Als we het ontwerp naast de uitvoering in glas plaatsen, zien we hoe het geschilderde ontwerp moet worden aangepast aan de techniek van het glas-in-lood. De vrije, geschilderde vormen en voorstelling wordt daarbij opgedeeld in vormen en vlakken.
 
 
    
 
 
Chagall is niet het enige voorbeeld waarin de ontwerpen en uitvoering van glas-in-lood ramen samenviel met een Zon conjunct Saturnus.
 
Een tweede voorbeeld zijn we tegengekomen in het werk van Jacoba van Heemskerck.
 
 
De glas-in-lood techniek
 
Met bovenstaande voorbeelden van Marc Chagall en Jacoba van Heemskerck als uitgangspunt, zijn we gaan kijken naar andere glas-in-lood kunstenaars. Dit onderzoek loopt nog.
Een van de eerste glazeniers die we op dit punt bekeken hebben, gaf meteen al een resultaat.
 
De Nederlandse glazenier Abram Stokhof de Jong heeft een Zon conjunct Saturnus als geboorte-aspekt. In de korte biografische notitie op het internet lezen we, dat Stokhof de Jong aanvankelijk tekenleraar wilde worden. Hij maakte zijn opleiding niet af, en ging naar de afdeling monumentale schilderkunst aan de Rijksacademie in Amsterdam. Hij studeerde onder Heinrich Campendonck en bekwaamde zich in de glas-in-lood techniek, het maken van mozaïeken en sgraffiti.
 
 
 
 
1908                                   1909                        1910                              1910                          1911                               1912 
 
Venus conjunct Saturnus en de rechthoekige vorm
 
Dit aspekt zijn we als eerste tegengekomen bij leerlingen in het kunstonderwijs. Het liet werk zien met veel nadruk op vorm en contour.
In ons vervolgonderzoek kwamen we dit aspekt al snel tegen bij Picasso, die samen met Braque het Kubisme ontwikkelde. Picasso had op dat moment een Venus conjunct Saturnus in zijn prenatale ontwikkeling.
In bovenstaande serie zien we schilderijen van Picasso uit de jaren 1908 tot 1912.
 
Het schilderij uit 1908 is nog uitgewerkt in een geometrisch, plastische stijl. Het wordt ook wel geometrisch kubisme genoemd. Deze vorm van werken viel samen met een Venus conjunct Jupiter in de prenatale ontwikkeling van Picasso. Jupiter komt heel veel voor bij beeldhouwers die organisch, plastisch werk maken. Vandaar dat de figuren op dit schilderij lijken op in hout gesneden figuren.
 
In 1910 ging Picasso over op een analytisch kubisme, waarin de figuren werden ontleed in vlakke, hoekige vormen. Zoals te zien is in het portret van de kunsthandelaar Ambroise Vollard. Deze stijl van werken viel samen met een Venus conjunct Saturnus in de prenatale ontwikkeling van Picasso.
 
In 1912 ontstond het synthetisch kubisme, waarin voorstellingen werden opgebouwd door een collage van reeds bestaande materialen en strukturen. Ook deze stijlontwikkeling viel samen met een Venus conjunct Saturnus in de prenatale ontwikkeling van Picasso.
 
Venus liep in de prenatale ontwikkeling van Picasso retrograde en maakt zo driemaal een conjunctie met Saturnus, in 1889, in 1910 en in 1914.
 
 
 
 
              
           M.C. Escher, 1917, linosnede                                                M.C. Escher, 1920, Zelfportret, houtsnede
 
 
Saturnus en de grafische technieken
 
Kunstenaars die gebruik maken van grafische technieken hebben vaak aspekten met de planeet Saturnus in de geboortehoroskoop, in de progressies en/of in de prenatale ontwikkeling.
 
De grafische technieken kun je onderscheiden in 'hoogdruk' en 'diepdruk' technieken.
 
De linosnede en de houtsnede zijn hoogdruktechnieken. Dat wat je weggutst wordt 'wit' in de voorstelling, de hoge delen dragen de inkt, en drukken zich af.
 
De etstechniek en de 'droge naald' zijn diepdruktechnieken. In de etstechniek wordt de voorstelling getekend in een waslaag die een koperen of zinken plaat bedekt. De getekende delen worden met zuren geëtst, waarna de inkt in de geëtste lijnen de voorstelling opleveren in de afdruk.
De 'droge naald' is een tekening direct in de plaat gekrast.
 
Het is mijn stellige indruk dat hoogdruktechnieken met 'Saturnus-aspekten' te maken heeft, en dat de diepdruktechnieken te maken heeft met 'Saturnus-aspekten én met Mars-aspekten'. Mars-aspekten zien we namelijk veel voorkomen bij kunstenaars die 'het tekenen' als hun hoofdbezigheid hebben. We komen daar later op terug.
 
Een van de bekendste voorbeelden van hoogdruk zien we bij de graficus M.C. Escher. Al in zijn schooltijd als 16 jarige maakte hij zijn eerste lino-snedes. Hij heeft dan een 'Mercurius conjunct Saturnus' in zijn prenatale ontwikkeling. Als hij 18 jaar oud is, volgt een 'Zon conjunct Mars  conjunct Saturnus'.
Als hij 22 jaar is volgt ook nog een 'Venus conjunct Saturnus'. Hij ging in die tijd naar de Kunstacademie in Haarlem en kreeg daar les van de graficus Jessurun de Mesquita. In deze periode maakte Escher kennis met de houtsnede.
Hierboven zien we twee typische voorbeelden van lino- en houtsnede. Voorstellingen worden teruggebracht tot lijnen en vlakken, en vaak in zwart/wit afgedrukt.
 
... wordt op dit moment uitgewerkt........
 
 
 
 
 
 
Horst Janssen, 1981, zelfportret met doodshoofd
 
Zon conjunct Mars conjunct Saturnus en de etstechniek
 
Een interessant voorbeeld van een graficus die de etstechniek als zijn belangrijkste kunstvorm heeft genomen, is de Duitse kunstenaar Horst Janssen.
In bovenstaand voorbeeld zien we de grote verschillen met de twee linosnedes van Escher. De ets van Horst Janssen bestaat uit lijnen, arceringen, en het werk van Escher uit vlakken.
De etstechniek is veel meer een tekentechniek.
 
In het kunstonderwijs hebben we kunnen vaststellen dat Mars-aspekten bij leerlingen werk liet zien dat sterk bepaald werd door de lijn, door de tekentechniek, zelfs in de schilderijen.
 
Als Horst Janssen in de jaren rond 1970 over gaat op een meer tekenachtige stijl van werken, dan heeft hij Zon conjunct Mars conjunct Saturnus.
 
..... wordt nog verder uitgewerkt......
 
 
 
 
 
 
 
 
Saturnus en het ontstaan van abstractie in de jaren 1910 - 1913
 
In ons onderzoek naar makrokosmische elementen in de beeldende kunst hebben we meerdere malen kunnen zien, dat planeten, als zij door het teken Stier lopen, van invloed zijn op het ontstaan van een of andere stijl in de kunst.
Toen Saturnus door Stier liep in de jaren 1910 tot 1913 gingen verschillende kunstenaars over op een vorm van abstractie. We zagen dat bij Kandinsky, Malewitch, Kupka, Brancusi, Mondriaan, en anderen.
 
 
 
 
 
Zon uitgaande conjunctie met Saturnus
 
In de loop van ons onderzoek zijn we verschillende voorbeelden tegengekomen met een Zon uitgaande conjunctie met Saturnus.
Daarbij treedt het merkwaardige feit op, dat in de progressies volgend op het geboortemoment de planeet Saturnus op de geboorte-Zon komt te staan. Wat dat te betekenen heeft laten onderstaande voorbeelden zien.
 
Een Zon/Saturnus conjunctie komt elk jaar voor. Er zijn dan ook voldoende voorbeelden te vinden. Enige verschil is dat niet alle Zon/Saturnus conjuncties aan elkaar gelijk zijn. Er staat wel eens een Mars bij, of een Uranus, en meer. Fenomenologisch onderzoek moet duidelijk maken wat de overeenkomst is tussen de verschillende conjuncties.
 
 
Wolfgang Amadeus Mozart, componist
 
Mozart werd geboren op 27 januari 1756, met een Zon uitgaand conjunct Saturnus.
Mozart had in zijn prenatale ontwikkeling een aantal Neptunus aspekten, ideaal voor een musicus en componist. Progressieve aspekten met Uranus maakten het hem mogelijk om aan die Neptunuskwaliteiten een uitdrukking te geven in de vele composities die hij maakte. Ook de transits, de aktuele planeetstanden werkten daarin mee.
Mozart had naast de progressieve Saturnus over de Zon, ook een progressieve Zon over Uranus, én een Zonsverduistering in de prenatale ontwikkeling.
Mozart overleed op 36-jarige leeftijd.
Mozart zullen we verder uitwerken op astropeople.punt.nl
 
 
 
Warren G. Harding, Amerikaanse President
 
Geboren op 2 november 1865, bij een uitgaande conjunctie tussen Zon en Saturnus.
Overleed op 57-jarige leeftijd, op het moment dat de progressieve Saturnus op zijn geboorte-Zon kwam te staan.
Warren Harding gaan we uitschrijven op astropeople.punt.nl
 
 
Sun Yan-sen, Chinees revolutionair
 
Sun Yan-sen verbleef lange tijd in ballingschap, toen zijn progressieve Saturnus over zijn geboorte-Zon liep.
 
 
Jürgen W. Möllemann, Duits politicus
 
Geboren op 15 juli 1945, bij een uitgaande conjunctie tussen Zon en Saturnus.
Als politicus kende Möllemann 'pieken en dalen', maar steeds wist hij terug te komen. Voormalig onderwijzer en reclameman uit Münster, werd in 1991 minister van Economische Zaken en vice-kanselier. Twee jaar later moest hij aftreden om een 'briefpapier-affaire'. Sindsdien veroorzaakte hij de nodige opschudding bij verkiezingen, wat voor de FDP teleurstellend verliep. Schröder kon op het nippertje kanselier blijven, Möllemann kreeg de schuld.
Op 5 juni 2003 liet Móllemann zich bewust neerstorten tijdens het parachute-springen.
Hij overleed op 58-jarige leeftijd. De progressieve Saturnus stond op dat moment op zijn geboorte-Zon.
 
 
 
Ruud de Wild, Nederlandse dj
 
Ruud de Wild heeft ook een Zon uitgaande conjunctie met Saturnus. Het moment dat de progressieve Saturnus zijn geboorte-Zon naderde, en er uiteindelijk overheen ging, kunnen we zien aan zijn 'terugtrekken' uit de wereld van de radio en tv. Definitief in april 2015.
Ruud de Wild gaan we ook uitschrijven op astropeople.punt.nl
 
 
 
Andreas Lubitz, co-piloot van de Germanwings Flight 9525
 
Lubitz liet zich bewust neerstorten met zijn vliegtuig op 24 maart 2015.
Lubitz had een complex aan planeetaspekten, waaronder een progressieve Saturnus op zijn geboorte-Zon.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   ............... deze rubriek wordt op dit moment verder uitgewerkt ....................

Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Lijst met albums
Beeldhouwers

Stijlen, vormen en materialen

Schilders

Stijlen, vormen en kleuren, materialen

Categorieën
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl