vorm- en kleurkwaliteiten in de kunst
een fenomenologisch onderzoek naar het gebruik van vorm en kleur
Jacoba van Heemskerck, een vergelijking met Piet Mondriaan
 
 
In het onderzoek naar vorm- en kleurgebruik in de beeldende kunst hebben we een verband kunnen leggen tussen Jacoba van Heemskerck en Piet Mondriaan.
We zullen deze verbanden duidelijk maken in de volgende onderdelen:
  - een korte levensbeschrijving
  - een makrokosmische overzicht van planeetaspekten
  - de vergelijking met Piet Mondriaan
  - de relatie met Marie Tak van Poortvliet 
 
 
Jacoba van Heemskerck
 
Geboren op 4 januari 1876 in Den Haag.
Vader, jonkheer Van Heemskerck van Beest, was officier bij de Marine, schilderde in zijn vrije tijd zeegezichten en landschappen. Jacoba leerde van hem de eerste beginselen van het schilderen.
 
Van 1897 tot 1901 ging Jacoba naar de Academie in Den Haag. In 1904 kreeg ze les van Ferdinand Hart Nibbrig en volgde ze een half jaar lessen in het atelier van Eugène Carrière in Parijs. In Parijs zag zij de moderne kunst. Terug in Nederland, woonde ze in Den Haag, en ging ze vanaf 1906 elke zomer naar Domburg. Hier ontmoette ze de schilders rond Jan Toorop, en dus ook Mondriaan.
 
 
Schilderkunstige ontwikkeling
 
Jacoba van Heemskerck schilderde landschappen, tekende en maakte veel grafisch werk, als houtsnedes, en later ook glaskunst. De schilders Toorop en Mondriaan hadden een grote invloed op haar. Jacoba ging landschappen schilderen, waarbij het academische realisme werd vervangen door een schilderachtige stijl met meer aandacht voor de kleur. Zij sloot zich daarin aan bij de schilders van het zgn. luminisme dat rond 1908-1910 gangbaar was. Zij had een voorkeur voor sterke kleurkontrasten, in bloemstillevens en in landschappen.
 
Rond 1911 werd Jacoba van Heemskerck, net als Mondriaan, beïnvloed door het kubistische. Beide kunstenaars verwerkten de vormproblemen van het kubisme op een geheel eigen manier.
 
 
Der Sturm
 
...wordt op dit moment uitgewerkt .........
 
 
 
Glas-in-lood ramen
 
In de jaren 1920 ontstaan de eerste glas-in-lood ramen.
 
.....wordt nog verder uitgewerkt ..............
 
 
 
 
 
Prenatale ontwikkeling en progressies
 
In het onderstaand overzicht geven we de planeetaspekten tijdens de prenatale ontwikkeling en de progressies van Jacoba van Heemskerck.
 
Het begin van de prenatale ontwikkeling ligt op 6 april 1875 (links). Het bestaat uit 10 "Maan"maanden, die in relatie kunnen worden gebracht met de daaropvolgende levensloop, waarbij één "Maan"maand (een maanomloop = 27 dagen) overeenkomt met 7 jaren in de levensloop. De overeenkomstige jaren staan in het midden aangegeven.
 
In de progressies staat elke dag na de geboorte voor één levensjaar. De progressieve data en leeftijden staan rechts genoteerd.
 
 
 
 
Een tweetal zaken valt hierin op.
 
Als eerste, de aspekten met Uranus in de prenatale ontwikkeling, die van betekenis zijn voor het ontstaan van een kleurrijke stijl van werken in de periode van het luminisme.
 
Als tweede zien we de vele Saturnus-aspekten in de progressies, waarbij de aspekten rond 1912 samenvallen met de periode dat Jacoba met het Kubisme beziggaat.
 
Voorbeelden van deze Saturnus-aspekten vinden we bij kunstenaars die zich met het Kubisme hebben beziggehouden, als natuurlijk Picasso zelf en Braque, en ook Mondriaan. Verder treffen we deze kwaliteiten ook aan bij alle kunstenaars die in de periode rond 1911-1914 overgingen naar enige vorm van abstraktie.
 
 
Jacoba van heemskerck en Piet Mondriaan
 
Als we nu Jacoba van Heemskerck en Mondriaan vergelijken dan zien we in onderstaand schema overeenkomsten in de aspekten met Saturnus, bij Mondriaan in zijn prenatale ontwikkeling, bij Jacoba van Heemskerck in haar progressies, Ook zien we Saturnus-aspekten tegelijkertijd als transit optreden in de periode rond 1912, waarin beide kunstenaars met het Kubisme aan de gang gaan.
 
In dit schema hebben we de ontwikkeling in de tijd doen samenvallen, zodanig dat de jaartallen overeenkomen. Mondriaan en Van Heemskerck verschillen vier jaar met elkaar, het prenatale aspekt staat links en de progressie rechts.
 
 
    
 
 
In de periode 1912 tot 1916 hebben beide kunstenaars aspekten met Saturnus, welke aspekten voor Mondriaan zullen aanhouden tot eind jaren 30.
Bij Jacoba van Heemskerck houden de aspekten aan tot de periode rond 1920. de periode waarin zij zich bezighoudt met de glas-in-loodtechniek.
Als vergelijking kunnen we Chagall noemen die zich ook met de glas-in-loodtechniek heeft beziggehouden, welke periode eveneens kan worden verklaard met een conjunctie tussen Zon en Saturnus, zoals dat bij Jacoba van Heemskerck het geval was.
 
 
 
 
....wordt nog verder uitgewerkt........
 
 
.... dit onderwerp wordt nog voorzien van illustraties .......
 
 

Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Lijst met albums
Beeldhouwers

Stijlen, vormen en materialen

Schilders

Stijlen, vormen en kleuren, materialen

Categorieën
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl